Dla zwiedzających

Kilka słów o Parowozowni Wolsztyn…

 

Parowozownia Wolsztyn jest ostatnią parowozownią na świecie, która obsługuje planowe przewozy pasażerskie trakcją parową na normalnym torze. Tylko tu niemal każdego dnia spotkać można parowóz „pod parą” pracujący w codziennym ruchu planowym.

Powstały w 1907 roku zabytkowy obiekt do dziś spełnia rolę zaplecza technicznego dla funkcjonujących lokomotyw parowych. Jest też miejscem, gdzie zobaczyć można wszystkie czynności związane z przygotowaniem parowozu do jazdy, a które odbywają się tu niezmiennie od ponad stu lat, m.in. obrządzanie parowozu ze szlakowaniem, wodowaniem i węglowaniem, a także przeglądy i naprawy. Zwiedzić tu można wachlarzową halę postojową (z lat 1907-1909), warsztat z kuźnią oraz towarzyszący im zespół urządzeń obsługujących parowozy – stację wodną z wieżą ciśnień i żurawiem wodnym, kanał oczystkowy ze składem opału oraz nadal działającą obrotnicę z 1908 roku. Do dziś funkcjonuje również wyposażony w zabytkowe maszyny warsztat ślusarski (1907-40), kompresorownia oraz odlewnia panewek, a także umiejscowione w „szopie” kanały zapadni, służące do wymiany pojedynczych zestawów kołowych. W Parowozowni odwiedzić można także niewielką izbę muzealną, w którym eksponowane są przedmioty związane z bogatą historią lokalnych linii kolejowych, opierającą się głównie o trakcję parową, m. in. kolejowe lampy naftowe, bilety, urządzenia sygnalizacyjne oraz makietę przedstawiającą fragment stacji Wolsztyn. Całość kolekcji tworzy unikatowy zbiór stanowiący ważny ślad rozwoju techniki kolejowej.

Parowozownia posiada około 30 parowozów różnych serii, wśród których najciekawszymi są: najstarszy, używany po wojnie w hucie Szczecin bezogniowy parowóz TKb b4 z 1912 r., znany z filmów „Pianista” czy „Miasto z morza” Ok1-359 z 1917 r., trzycylindrowy Ty1-76 z 1919 r., jedyny zachowany z tej serii na świecie parowóz Tr5-65 z 1921 r., najstarszy produkcji polskiej Ok22-31 z 1929r., a także najszybszy, bo rozwijający prędkość 130 km/h, parowóz Pm36-2 zwany „Piękną Heleną” z 1937 r.

W ruchu planowym pracują obecnie 3 polskie powojenne lokomotywy parowe: Ol49-59, Ol49-69 oraz Pt47-65.

„Żywa parowozownia” prowadząca ruch pociągów planowych pod parą ma szansę zachowania spuścizny dawnego transportu kolejowego oraz ochrony związanego z nim, ginącego dziedzictwa kulturowego i przekazania go przyszłym pokoleniom. Obecnie Parowozownia Wolsztyn stanowi Instytucję Kultury Województwa Wielkopolskiego utworzoną w 2016 r. przez Województwo Wielkopolskie, Gminę Wolsztyn, Powiat Wolsztyn oraz PKP CARGO S. A.