Tr5-65

Stacjonujący w Parowozowni parowóz wyprodukowany w 1921r., Tr5-65 obchodzi w tym roku swoje setne urodziny! To ostatni zachowany parowóz tej serii na świecie, zbudowany w fabryce Orenstein & Koppel w Berlinie o maksymalnej prędkości 70km/h. Ostatni raz pod parą był w czerwcu 2010 roku.

fot. M. Prządka, 31.07.2010r.

Kolej na historię…

DRG – Niemieckie Koleje Państwowe

Najpowszechniejszymi parowozami wśród lokomotyw towarowych były maszyny o 4 osiach napędnych i bez osi tocznej. Wyposażone w przegrzewacz pary posiadały naprawdę dobre właściwości trakcyjne. Niestety, jedyną wadą parowozów tej konstrukcji było ich podwozie – pozbawione prowadzenia osią toczną – ograniczało prędkość konstrukcyjną do 55km/h. “W ramach przebudowy parowóz wyposażono w wózek toczny systemu Bissela z bocznym przesuwem 100 mm na stronę. Wzmocniono i wydłużono ostojnicę, a kocioł został przesunięty do przodu o 720mm i umieszczony 80mm wyżej. Przesunięcie kotła było konieczne dla równomiernego rozłożenia masy parowozu na poszczególne zestawy kołowe. Niezmieniony natomiast pozostał układ napędowy i zestawy napędowe” (źródło: Świat kolei)

Przebudowanie parowozu, wyposażając go w oś toczną przy pozostawieniu niezmienionego kotła, poprawił prowadzenie lokomotywy i zwiększył spokojność biegu. Co w efekcie, pozwoliło na osiąganie większej prędkości do 70km/h.

Kolejne przebudowy parowozu odbywały się aż do 1941 roku, przy okazji napraw okresowych przez zakłady naprawcze kolei państwowych (RAW=Reichsbahnaubesserungswerk), początkowo w Pile (RAW Schneidemuhl), a później także w innych warsztatach.

Polskie Koleje Państwowe

Przebudowane parowozy mogły bez problemu prowadzić pociągi nie tylko towarowe, ale również i pasażerskie. Na przełomie lat 1946/47 Polskie Koleje Państwowe przyjęły aż 66 lokomotyw serii Tr5. Ostatnie egzemplarze wykorzystywane były do 1972 roku w parowozowniach: Legnica, Fosowskie, Racibórz, Nysa i Brochów, ale służy już tylko do pracy pozapociągowej. Po skreśleniu z inwentarza niektóre zostały wykorzystane jako kotły ogrzewcze lub całkowicie zezłomowane.
W Niemczech parowozy te zakończyły pracę pod koniec lat 60, a na PKP został tylko Tr5-65, który jest obecnie jedynym czynnym egzemplarzem tej serii w całej Europie! Po 22 letniej “odstawce” parowóz ten został odbudowany i od 27 czerwca 1994 roku stacjonował w Jaworzynie Śląskiej a obecnie w Wolsztynie. Ostatni raz pod parą był w czerwcu 2010 roku.

Podstawowe dane techniczne parowozów serii Tr5

ParowózTr5
Układ osi1-4-0
Średnica cylindra / skok tłoka600/660 mm
Średnica kół napędnych1350 mm
Rozstaw osi skrajnych14935 mm
Długość parowozu (ze zderzakami)18296 mm
Ciśnienie w kotle1,4 Mpa
Powierzchnia rusztu2,66 m2
Powierzchnia ogrzewalna kotła146,20 m2
Max nacisk osi na szyny16,2 t
Masa parowozu próżnego90,3 t
Masa w stanie służbowym (z tendrem)120,1 t
Siła pociągowa10950 kG
Moc795 kM
Prędkość maksymalna70 km/h
Tender17C1
Średnica kół1000 mm
Pojemność skrzyni wodnej16,5 m3
Pojemność skrzyni węglowej7,0 t
Masa tendra próżnego22,0 t
Masa w stanie służbowym45,5 t
Parowozownia Wolsztyn