Ty3

Parowozy towarowe serii Ty3/43

Parowóz wojenny serii Ty3. Była to na PKP nieliczna seria obejmująca tylko 3 szt. zachowanej po II wojnie światowej niemieckiej serii BR 42. Rozwinięciem tej serii była seria Ty43, parowozów identycznych, lecz zmontowanych już po wojnie z części pozostawianych przez Niemców. Dlatego też nieliczne – 3 egzemplarze parowozu Ty3 otrzymały przenumerowanie na serię Ty43 i nr: 126, 127 i 129. Znajdujący się w Parowozowni w Wolsztynie parowóz Ty3-2, nosił oznaczenie Ty43-126. Dopiero gdy został w marcu 1990 roku przydzielony do tutejszej parowozowni otrzymał swój pierwotny numer Ty3-2. Parowóz ten został zbudowany w Fabryce Schichau – w Elblągu w 1944 roku i posiada nr fabryczny 4448. Przed przejęciem przez PKP nosił na DR oznaczenie 42 1427. Stacjonował w lokomotywowniach: Bydgoszcz, Piła, Poznań Franowo, Sędziszów, Gniezno. Obecnie jest jednym z 3 zachowanych parowozów tej serii w Europie. Prowadzi pociągi planowe towarowe oraz turystyczne. Seria Ty43 należy do tzw. niemieckich parowozów wojennych, które jak w przypadku parowozów Ty42 zostały zmontowane w Polsce po II wojnie światowej z części pozostawionych w polskich fabrykach lokomotyw. Ogółem w Chrzanowie i Poznaniu zmontowano 126 sztuk tych parowozów. Był to parowóz towarowy o nacisku 18 ton na oś, przeznaczony do ruchu na liniach o kiepskiej nawierzchni. Posiadał nadprężność pary w kotle 16At, 5 wiązanych osi napędnych i mógł jeździć z szybkością 80 km/h. Posiadany przez Parowozownię w Wolsztynie parowóz Ty43-123 został zbudowany w 1949 roku w Fabryce Lokomotyw w Poznaniu. Otrzymał numer fabryczny 1354. Służbę swoją rozpoczął w Zbąszynku, następnie pracował w Lokomotywowniach: Zielona Gó ra, Chełm, Gniezno, a od sierpnia 1989 roku znajduje się w Wolsztynie, gdzie jest wykorzystywany przede wszystkim przy pociągach turystycznych. W parowozowni znajduje się też ustawiony w charakterze pomnika parowóz Ty43-92, wyprodukowany w 1948 w HCP Poznań (nr fabr. 1323).

Spis parowozów towarowych serii Ty3/43 stacjonujących w Wolsztynie

Oznaczenie Producent Nr. fabr./rok budowy Miejsce postoju Status Uwagi
Ty3-2 Schichau – Elbing 4448/1944 Gniezno Czynny, czasowo wyłączony z eksploatacji ex DRG 42 1427, ex PKP Ty43-126
Ty43-92 HCP Poznań 1273/1948 Wolsztyn – stacja Nieczynny
Ty43-123 HCP Poznań 1354/1949 Wolsztyn – stacja Nieczynny

Podstawowe dane techniczne parowozów serii Ty3/43

Parowóz Ty3/43
Układ osi 1-5-0
Średnica cylindra / skok tłoka 630/660 mm
Średnica kół napędnych 1400 mm
Rozstaw osi skrajnych 19000 mm
Długość parowozu (ze zderzakami) 23000 mm
Ciśnienie w kotle 1,6 Mpa
Powierzchnia rusztu 4,70 m2
Powierzchnia ogrzewalna kotła 199,54 m2
Max nacisk osi na szyny 17,1 t
Masa parowozu próżnego 106,7 t
Masa w stanie służbowym (z tendrem) 158,0 t
Siła pociągowa 18130 kG
Moc 1170 kM
Prędkość maksymalna 80 km/h
Tender 30D43
Średnica kół 930 mm
Pojemność skrzyni wodnej 30,0 m3
Pojemność skrzyni węglowej 10,0 t
Masa tendra próżnego 20,8 t
Masa w stanie służbowym 60,8 t